You are currently viewing Το Ελληνικό startup οικοσύστημα | ανάπτυξη και χρηματοδότηση

Το Ελληνικό startup οικοσύστημα | ανάπτυξη και χρηματοδότηση

Οι εταιρείες start-up αποτελούν σημαντικό γρανάζι του επιχειρείν και στον ελληνικό χώρο και θα πρέπει να διαμορφωθεί το κατάλληλο κλίμα ώστε να ευνοηθεί η ανάπτυξη και εδραίωσή τους. Για να γίνει αυτό πρωτίστως χρειάζεται να υπάρχει πρωτοβουλία από τους φορείς της επιχειρηματικότητας  που θα ευνοεί την διατήρηση και ανάπτυξη επενδυτικών πρωτοβουλιών και θα στηρίζουν την καινοτομία. Ιδιαίτερα αποδοτική θα ήταν και η κατάρτιση σεμιναρίων επιχειρηματικότητας για τους νέους επιστήμονες στους τομείς των τεχνολογικών επιστημών δεδομένου ότι μπορεί να αδυνατούν να υλοποιήσουν την ιδέα τους σε επιχειρηματική δραστηριότητα.

Μία νέα έννοια στο ελληνικό επιχειρείν είναι αυτή των startups χωρίς όμως να είναι πλήρως αποσαφηνισμένο τι εννοούμε με αυτή την μορφή εταιρειών. Στην ελληνική γλώσσα έχουμε αποδώσει τον όρο startup με τον όρο “νεοφυής επιχείρηση’’ με ίδιο τρόπο όπως έχουμε μεταφράσει και τον web browser (το λογισμικό που χρησιμοποιεί κανείς για να επισκέπτεται ιστοσελίδες) σε “φυλλομετρητή”. Αυτού του τύπου οι μεταφράσεις τείνουν να γενικεύουν το περιεχόμενο της οντότητας στην οποία αναφέρονται. Με τον τρόπο αυτό σήμερα προσδιορίζονται ως νεοφυείς επιχειρήσεις όλες οι επιχειρήσεις που είναι απλά καινούριες ή έχουν έναν καινοτόμο προσανατολισμό.

Νεοφυής επιχείρηση είναι μία επιχείρηση ή προσωρινός οργανισμός που έχει στόχο να αναπτύξει ένα κλιμακούμενο επιχειρηματικό μοντέλο. Οι εταιρείες αυτές ήρθαν πρόσφατα στο προσκήνιο,ευνοήθηκαν εν μέσω κρίσης, και βρίσκονται σε στάδιο ανάπτυξης και έρευνας για τις περισσότερες αγορές. Ο όρος νεοφυής επιχείρηση (Start-up company) έγινε γνωστός όταν πλήθος επιχειρήσεων με κατάληξη .com ιδρύθηκαν στο διαδίκτυο. Τον τελευταίο καιρό, ο όρος αυτός έχει συνδεθεί κυρίως με τις τεχνολογικές επιχειρήσεις που έχουν ως χαρακτηριστικό την μεγάλη δυναμική ανάπτυξης. Ο Paul Graham, ιδρυτής μιας από τις κορυφαίες νεοφυείς επιχειρήσεις του κόσμου, ορίζει ως νεοφυή επιχείρηση “την εταιρεία που έχει σχεδιαστεί ώστε να αυξηθεί ταχύτατα. Το να είναι μια επιχείρηση νεοσύστατη δεν σημαίνει ότι εντάσσεται στα πλαίσια της νεοφυούς. Το μόνο σημαντικό πράγμα για μια νεοφυή επιχείρηση είναι ο ρυθμός ανάπτυξης.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό επιχειρηματία και ακαδημαϊκό Steve Blank η νεοφυής επιχείρηση είναι ένας προσωρινός οργανισμός ο οποίος αναζητά ένα συγκεκριμένο επιχειρηματικό μοντέλο το οποίο πρέπει να είναι επαναλαμβανόμενο και επεκτάσιμο.

Ο όρος “νεοφυής επιχείρηση” μπορεί να συνδεθεί με πλήθος επιχειρήσεων, κυριότερα όμως χρησιμοποιείται για να περιγράψει επιχειρήσεις που συνδέονται με υψηλή ανάπτυξη, έχουν τεχνολογικό προσανατολισμό και πολλές από αυτές επιδιώκουν να δημιουργήσουν μια νέα αγορά ή να εξελίξουν δυναμικά μια υπάρχουσα. Οι επενδυτές έλκονται συχνότερα από αυτού του είδους τις επιχειρήσεις και τις διακρίνουν από την αναλογία ρίσκου/οφέλους και τις δυνατότητες επεκτασιμότητας. Αυτό σημαίνει ότι παρουσιάζουν χαμηλό κόστος υλοποίησης σε συνδυασμό με υψηλό ρίσκο και υψηλή απόδοση σε περίπτωση επιτυχίας. Οι επιτυχημένες νεοφυείς επιχειρήσεις παρουσιάζουν μεγαλύτερη δυνατότητα επέκτασης σε σχέση με μια τυπική επιχείρηση δεδομένου ότι μπορούν να αυξηθούν ραγδαία με μικρή δαπάνη του κεφαλαίου και περιορισμένες ανάγκες σε εργατικό δυναμικό και εγκαταστάσεις.

Ο κύκλος μιας νεοφυούς επιχείρησης

Οι νεοφυείς επιχειρήσεις έχουν διάφορες επιλογές χρηματοδότησης που ξεκινούν από απλούς επενδυτές και καταλήγουν σε μεγάλες εταιρείες επιχειρηματικών κεφαλαίων, γνωστές και ως Venture capital. Στην πραγματικότητα, οι περισσότερες από τις νεοφυείς επιχειρήσεις χρηματοδοτούνται από τους ιδρυτές τους ενώ, ορισμένες μπορεί να στηριχθούν στη διαδικασία του Factoring ή του Crowd funding.

Ένα κρίσιμο σημείο για τη δημιουργία μιας επιχείρησης είναι η διεξαγωγή έρευνας για την επικύρωση, την αξιολόγηση και την ανάπτυξη των ιδεών πάνω στις οποίες στηρίζεται η επιχείρηση. Η επιχείρηση καλείται να κατανοήσει βαθύτερα τις ανάγκες της αγοράς στην οποία προσπαθεί να αναπτυχθεί και να αξιολογήσει το σύνολο των πιθανών κινδύνων.

Εάν η επιχείρηση στηρίζεται σε εφαρμογές τεχνολογίας, είναι απαραίτητο πολλές φορές οι ιδιοκτήτες της να προβούν στην απαιτούμενη κατοχύρωση της πνευματικής ιδιοκτησίας των παραγόμενων από την επιχείρηση προϊόντων. Το περιοδικό Economist εκτιμά ότι έως και το 75% της αξίας των αμερικανικών δημόσιων επιχειρήσεων βασίζεται πλέον στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας τους (ενώ το 1980 το ποσοστό ήταν 40%). Πολύ συχνά, το 100% μιας νεοφυούς επιχείρησης στηρίζεται στη διασφάλιση της πνευματικής της ιδιοκτησίας καθιστώντας με τον τρόπο αυτό απαραίτητη την χάραξη μιας ορθής στρατηγικής πάνω στη διασφάλιση της πνευματικής ιδιοκτησίας.

Οι νεοφυείς επιχειρήσεις, ιδιαίτερα αυτές που σχετίζονται με τη νέα τεχνολογία, δίνουν μερικές φορές τεράστιες αποδόσεις στους δημιουργούς και τους επενδυτές τους – ένα πρόσφατο παράδειγμα μιας τέτοιας ήταν η Google, οι δημιουργοί της οποίας είναι τώρα δισεκατομμυριούχοι μέσω των μετοχών που διαθέτουν. Ωστόσο, το ποσοστό αποτυχίας σε μια νεοφυή επιχείρηση είναι πολύ υψηλό.

Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των startup επιχειρήσεων;

Στο παρόν κείμενο θα επικεντρωθούμε στον όρο startup, τα χαρακτηριστικά μιας start-up επιχείρησης βασίζονται σε τρεις άξονες: είναι νέα, καινοτόμος και έχει προοπτικές να αυξησει εκθετικά τις δραστηριότητες της σε σχέση με το ανθρώπινο δυναμικό που απασχολεί. Όλα τα παραπάνω στοιχεία συνηγορούν στο γεγονός πως μια startup είναι ,σχεδόν πάντα, μια εταιρεία που προσφέρει μια καινοτόμα τεχνολογική λύση μέσα από ένα εξίσου καινοτόμο επιχειρηματικό πλάνο. Με τον τρόπο αυτό startup εταιρείες που απασχολούν μερικές εκατοντάδες άτομα επιτυγχάνουν έσοδα δεκάδων εκατομμυρίων ενώ παράλληλα πολλαπλασιάζουν τον κύκλο εργασιών τους κάθε χρόνο. Έτσι εταιρείες που ιδρύονται με ελάχιστους πόρους καταλήγουν μέσα σε μερικά χρόνια να αξίζουν εκατοντάδες εκατομμύρια.

Δεσπόζουσα θέση στο επιχειρηματικό περιβάλλον των startup κατέχει η λέξη της καινοτομίας. Βασικός άξονας των δραστηριοτήτων αυτών των επιχειρήσεων είναι η τεχνολογία και η καινοτομία που προκαλείται μέσα από αυτή. Ειδικά σε ένα ανταγωνιστικό επιχειρηματικό περιβάλλον με την ραγδαία διάχυση της τεχνολογίας η δημιουργία νέων προϊόντων και υπηρεσιών δίνει προστιθέμενη αξία σε κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα, περιορίζοντας έτσι το κορεσμένο υπάρχον επιχειρηματικό μοντέλο. Παράλληλα από την χρήση υψηλής τεχνολογίας δύναται να επωφεληθούν και οι υπόλοιπες εταιρείες μέσω της μεταφοράς τεχνογνωσίας. Η διάδοση αυτών των τεχνολογικών προϊόντων έχει διττή προσφορά καθώς πέρα από την διάδοση της έρευνας και ανάπτυξης σε υψηλό βαθμό, μέσα από το παραγόμενο αποτέλεσμα ευνοείται και η κοινωνία καθώς της παρέχεται ένα μεγάλο εύρος υπηρεσιών.

Το Ελληνικό startup οικοσύστημα

Ιδιαίτερη είναι η συμβολή και στο ανθρώπινο δυναμικό κάθε χώρας, καθώς δημιουργούνται θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης. Ειδικότερα σε μία περίοδο με υψηλή ανεργία, οι start-up επιχειρήσεις έχουν δημιουργήσει χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας από το 2010 έως σήμερα. Αυτή την περίοδο εκτιμάται ότι οι startups στην Ελλάδα απασχολούν περισσότερους από 3,000 εργαζόμενους. Το ανθρώπινο δυναμικό που κατά βάση αποτελεί τον πυρήνα των startup είναι η γνωστή ως Generation Y, δηλαδή οι γεννημένοι μεταξύ του 1980-2000.

Επίσης, σημαντική συνεισφορά μπορεί να υπάρξει και στο brain-drain σε συνάρτηση με το ανθρώπινο δυναμικό. Λόγω της οικονομικής κρίσης και της απώλειας θέσεων εργασίας σχεδόν 200,000 νέοι επιστήμονες μετανάστευσαν στο εξωτερικό την περίοδο 2010-2015. Το μεγαλύτερο μέρος των επιστημόνων εργάζεται στον κλάδο της Πληροφορικής και στον Τεχνικό τομέα, ενώ είναι κάτοχοι Μεταπτυχιακών ή και Διδακτορικών. Συνεπώς, μέσα από τις θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης που δημιουργούν οι start-ups μπορεί να περιοριστεί το brain-drain ή να επαναπατριστεί ένα μέρος των επιστημόνων που εργάζεται στο εξωτερικό.

Χρηματοδότηση

Για την δημιουργία μιας start-up επιχείρησης δεν αρκεί μόνο η καινοτόμος ιδέα αλλά απαιτείται και η εύρεση των οικονομικών πόρων που θα στηρίξουν κάθε εκκολαπτόμενο επιχειρηματία. Είναι σύνηθες το φαινόμενο μία νέα προσπάθεια να μην αποδίδει σε άμεσο χρονικό διάστημα και να απαιτείται μακροπρόθεσμος σχεδιασμός ώστε να αποδώσει οφέλη.

Σε αυτό το πλαίσιο η παροχή χρηματοδότησης μπορεί να αποτελείται είτε από ιδιωτικές πρωτοβουλίες όπου στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται διάφορα επενδυτικά fund είτε από το πρόγραμμα Jeremie της Ε.Ε σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Το πρόγραμμα Jeremie συνδράμει για ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων όπως η σύσταση νέων επιχειρήσεων, η πρόσβαση ΜΜΕ σε επενδυτικά κεφάλαια για εκσυγχρονισμό ή ανάπτυξη προϊόντων, η έρευνα και ανάπτυξη, η μεταφορά τεχνολογίας και η καινοτομία. Η Ελλάδα έχει υπογράψει συμβάσεις χρηματοδότησης ύψους 250εκ ευρώ.

Τα (venture capital) παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην ωρίμανση του ελληνικού οικοσυστήματος εταιρειών startup, στο οποίο εκτιμάται ότι κινούνται έως 2.000 επιχειρήσεις, εκ των οποίων οι 106 είχαν καταφέρει να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση έως το τέλος του 2020, σύμφωνα με σχετική έρευνα της διαΝΕΟσις.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την καταγραφή που γίνεται από τη διαΝΕΟσις, τα… μεγάλα πορτοφόλια για τις νεοφυείς επιχειρήσεις και οι τομείς των ενδιαφερόντων τους είναι:

Big Pi Ventures: Διαχειρίζεται 50 εκατ. ευρώ και μέχρι τον Νοέμβριο του 2021 είχε επενδύσει σε 22 εταιρείες. Στοχεύει σε νεοσύστατες επιχειρήσεις που προσφέρουν λύσεις B2B. Οι τομείς που στοχεύει περιλαμβάνουν: λογισμικό (ανάλυση δεδομένων, μηχανική εκμάθηση, λογισμικό ως υπηρεσία [SaaS]), ρομποτική, επιστήμη υλικών, ενεργειακές τεχνολογίες και καθαρές τεχνολογίες.

Metavallon: Επικεντρώνεται στην επένδυση σε νεοσύστατες επιχειρήσεις που προσφέρουν λύσεις B2B σε ΤΠΕ και υψηλή τεχνολογία. Οι τομείς που στοχεύει περιλαμβάνουν: ρομποτική, μικροηλεκτρονική, τεχνητή νοημοσύνη, εκμάθηση δεδομένων και μηχανών, ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, ενέργεια, μεταφορές, fintech. Διαχειρίζεται 32 εκατ. ευρώ και μέχρι τον Νοέμβριο του 2021 είχε επενδύσει σε 26 εταιρείες.

Uni.Fund: Στοχεύει στην πραγματοποίηση επενδύσεων στον τομέα της ευρείας τεχνολογίας, ιδίως στον χώρο Ε&Α και τεχνολογίας. Οι τομείς που επικεντρώνεται περιλαμβάνουν: ΤΠΕ, ηλεκτρονικό εμπόριο, ρομποτική, ναυτιλία, εφοδιαστική αλυσίδα, IoT, energy informatics, fintech, insurance tech. Το Uni.fund διαχειρίζεται 30 εκατ. ευρώ και μέχρι τον Νοέμβριο του 2021 είχε επενδύσει σε 23 εταιρείες, επτά από τις οποίες είναι spin-off ελληνικών πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων. Αξίζει να σημειωθεί πως το Uni.Fund συνδυάζει το ακαδημαϊκό με το επιχειρηματικό στοιχείο και από την αρχή είχε επικεντρώσει το ενδιαφέρον του  στο ερευνητικό έργο που παράγεται στα εκπαιδευτικά και ερευνητικά ιδρύματα μέσα στη χώρα.

Velocity.Partners: Το επενδυτικό σχήμα είναι ένα ταμείο επιτάχυνσης με έμφαση στις τεχνολογικές νεοσύστατες επιχειρήσεις στις βιομηχανίες B2B, SaaS και IoT. Οι στοχευόμενοι τομείς του περιλαμβάνουν, τουρισμός/ταξίδια, fintech, logistics, retail, shipping, maritime, και e-health/ wellness. Η Velocity.Partners διαχειρίζεται 24 εκατ. ευρώ και μέχρι τον Νοέμβριο του 2021 είχε επενδύσει σε 18 εταιρείες.

Marathon VC: Στοχεύει κυρίως σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αναπτύσσουν προϊόντα B2B και οι τομείς που επικεντρώνεται είναι στις ΤΠΕ. Το Marathon VC διαχειρίζεται 32 εκατ. ευρώ και μέχρι τον Νοέμβριο του 2021 είχε επενδύσει σε 13 εταιρείες. Στα τέλη του 2020, το Marathon Venture Capital ανακοινώνει επίσης το Marathon Fund II, με αρχικό ποσό διαχείρισης 40 εκατ. ευρώ.

VentureFriends: Το επενδυτικό σχήμα τοποθετείται σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις στη βιομηχανία ΤΠΕ. Οι τομείς που στοχεύει περιλαμβάνουν marketplaces και SaaS (Software as a Service). Οι VentureFriends διαχειρίζονται 50 εκατ. ευρώ και μέχρι στιγμής έχουν επενδύσει σε 22 εταιρείες. Το επενδυτικό σχήμα δημιούργησε ένα νέο fund, το οποίο αναμένεται να φτάσει στα 100 εκατ. ευρώ, ανεβάζοντας τα συνολικά κεφάλαια υπό διαχείριση στα 170 εκατ. ευρώ.

Επιπλέον, τρία fund έχουν επιλεγεί για να διαχειριστούν δημόσιες επενδύσεις του ειδικού προγράμματος για την παγκοσμιοποίηση, ύψους 235 εκατ. ευρώ:

  • ΕΛΙΚΟΝΟΣ 2 (€85 εκατ. για διαχείριση) στοχεύει σε όλους τους τεχνολογικούς τομείς.
  • EOS CAPITAL PARTNERS (€100 εκατ. για διαχείριση) στοχεύει σε όλους τους τομείς, με ιδιαίτερη έμφαση στα τρόφιμα και τα ποτά, τον τουρισμό, το FinTech, το λιανικό εμπόριο, την ενέργεια, την αποτελεσματικότητα και τα φαρμακευτικά προϊόντα.
  • ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ IV (€50 εκατ. για διαχείριση) στοχεύει στις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε όλους τους τομείς, με ιδιαίτερη έμφαση στα τρόφιμα και τα ποτά, τις γεωργικές επιχειρήσεις, τον τουρισμό, τη φιλοξενία, το περιβάλλον και την ενεργειακή απόδοση.

Επίσης, μέσα στο 2021 ιδρύθηκε από την κυβέρνηση το «Ταμείο Φαιστός», το οποίο θα έχει ως αποκλειστικό σκοπό τις επενδύσεις σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην έρευνα και ανάπτυξη προϊόντων και υπηρεσιών 5G (ή σχετικές με αυτές) στην Ελλάδα. Ποσοστό 25% των κεφαλαίων που θα εισρεύσουν στα ταμεία του Δημοσίου από τις συχνότητες για το 5G θα κατευθυνθεί στο «Φαιστός», ενώ ήδη έχουν συναφθεί συμφωνίες με ιδιωτικά κεφάλαια όπως η LATSCO (family office που διαχειρίζεται επενδύσεις της Μαριάννας Λάτση) και η Deutsche Telekom. Το Ταμείο θα μπορεί να παίζει και τον ρόλο της «γέφυρας» μεταξύ των νεοφυών επιχειρήσεων, οι οποίες θα προχωρήσουν στην ανάπτυξη μιας συγκεκριμένης υπηρεσίας με πιθανούς μελλοντικούς της χρήστες από τους φορείς του Δημοσίου.

Η πορεία μεγέθυνσης του οικοσυστήματος νεοφυών επιχειρήσεων

Το 2010 άρχισε στην Ελλάδα να χτίζεται ένα οικοσύστημα εταιρειών startup, φτάνοντας το 2021 να βρίσκεται σε αρκετά υψηλά επίπεδα ωριμότητας και με τις 10 κορυφαίες εταιρείες να συγκεντρώνουν τετραπλάσια ποσά χρηματοδότησης σε σχέση με το 2020.

Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 54η θέση του παγκόσμιου οικοσυστήματος νεοφυών επιχειρήσεων, ενώ ο συνολικός αριθμός νεοφυών επιχειρήσεων που απαρτίζουν το ελληνικό οικοσύστημα δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί, καθώς υπάρχουν διαφορετικά κριτήρια που κατηγοριοποιούν τις εταιρείες, με τον αριθμό να κυμαίνεται από 1.500 έως 2.000. Συνολικά 106 ελληνικές επιχειρήσεις έλαβαν  χρηματοδότηση μέχρι το 2020.

Περίπου 400 εκατ. ευρώ θα επενδυθούν σε καινοτόμες επιχειρήσεις στην ελληνική αγορά μέσω του EquiFund, ενώ 30 επιχειρήσεις έλαβαν ήδη χρηματοδότηση ύψους 34 εκατ. ευρώ το 2020.

Αναφορικά με τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν για το μέλλον τους, οι ιδρυτές των startup ξεχωρίζουν περισσότερο από κάθε άλλη τη δυνατότητα επέκτασής τους (22,8%), ενώ ακολουθεί η στελέχωση (19,1%), ο ανταγωνισμός (16,9%), καθώς και η διαθεσιμότητα χρηματοδότησης (15%).

To 13,9% των ελληνικών startup δραστηριοποιούνται στον τομέα του τουρισμού ενώ σε ποσοστό 9,4% βρίσκονται στις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών και 8,6% είναι το ποσοστό όσων δραστηριοποιούνται στην αγροδιατροφή αλλά και τις επιστήμες ζωής και υγείας. Είναι αρκετά ενδιαφέρον ότι η σειρά των τομέων για τις ελληνικής καταγωγής startup του εξωτερικού είναι λίγο διαφορετική: προηγούνται οι ΤΠΕ και έπονται ο τουρισμός και η αγροδιατροφή.

Η συνολική χρηματοδότηση των ελληνικών startup πλησίασε τα 1,1 δισ. ευρώ το 2020. Η μέση χρηματοδότηση ανά εταιρεία ήταν 733.000 ευρώ, ποσό αρκετά υψηλό για τα διεθνή δεδομένα. Ωστόσο πρόκειται για μια στρεβλή εικόνα καθώς οι ελληνικές startup είναι μόλις 1.500 ενώ ελάχιστες επιχειρήσεις άντλησαν μεγάλα ποσά κεφαλαίων.

 

Το Ισραήλ έχει αξιοσημείωτες επιδόσεις, έχοντας προσελκύσει κεφάλαια ύψους 10,3 δισ. ευρώ, ενώ παρατηρείται πως η Ιταλία δεν ήταν αποδοτική όσον αφορά τη συγκέντρωση κεφαλαίων για την ανάπτυξη νέων επιχειρήσεων με 570 εκατ. ευρώ, καθώς βρίσκεται κοντά σε χώρες με πολύ μικρότερες οικονομίες όσον αφορά το ΑΕΠ όπως η Πορτογαλία και η Ρουμανία που είχαν 365 και 225 εκατ. ευρώ αντίστοιχα. Σημαντική επίδοση ήταν της Ιρλανδίας, όπου οι startups συγκέντρωσαν περίπου 925 εκατ. ευρώ, ενώ η Ελλάδα, λόγω συγκεκριμένων συμφωνιών που πραγματοποιήθηκαν το 2020 κατάφερε να συγκεντρώσει 1,1 δισ. ευρώ.

Ισχυρότερα οικοσυστήματα, όπως το βρετανικό και το γερμανικό έχουν περίπου 180.000 ευρώ και 150.000 ευρώ διαθέσιμα για επένδυση σε νέες επιχειρήσεις. Δύο υπεραναπτυγμένα οικοσυστήματα, όπως το ολλανδικό και το ιρλανδικό κατάφεραν το 2020 να έχουν διαθέσιμα προς κάθε startup περίπου 130.000 ευρώ. Σχετικά με τη χρηματοδότηση που είναι διαθέσιμη για κάθε πορτογαλική νεοσύστατη επιχείρηση αναφέρεται πως υπάρχουν 101.000 ευρώ, ενώ αντίθετα για τις ιταλικές εταιρείες υπάρχουν μόνο 29.000 ευρώ. Τέλος, το Ισραήλ παρουσιάζει την υψηλότερη χρηματοδότηση ανά startup στην Ευρώπη, δηλαδή 1,1 εκατ. ευρώ.

Παρότι οι αριθμοί της Ελλάδας δεν είναι ιδανικοί, όπως αναφέρει η έκθεση, θα πρέπει να αναφερθεί ότι ανάπτυξη του οικοσυστήματος νεοφυών επιχειρήσεων της χώρας ξεκίνησε πιο αργά, χρονολογικά, σε σχέση με τις υπόλοιπες υπό μελέτη χώρες και ότι δεν υπήρξε προγενέστερη εξωστρέφεια στην καινοτομία.

Τι θα πρέπει να γίνει στην Ελλάδα;

Έχοντας καταβάλει μεγάλες προσπάθειες τα τελευταία χρόνια ώστε να μετατραπεί σε ελκυστικό προορισμό για επενδυτές αλλά και πυρήνα καινοτομίας, η Ελλάδα βρίσκεται σε πορεία μετασχηματισμού της οικονομίας της και βλέπει στον τεχνολογικό τομέα μια χρυσή ευκαιρία ενίσχυσης του ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια αυξάνοντας παράλληλα τις θέσεις εργασίας και την εξωστρέφεια του ελληνικού οικοσυστήματος.

Ήδη τον τελευταίο χρόνο ολοένα και περισσότεροι πολυεθνικοί κολοσσοί τεχνολογίας και καινοτομίας όπως η MicrosoftPfizer, Team Viewer, Cisco κ.α. έχουν επενδύσει στη χώρα μας δημιουργώντας data centers, hubs έρευνας και ανάπτυξης καθώς και εκπαιδευτικά κέντρα. Τέτοιες επενδυτικές πρωτοβουλίες ενισχύουν τη μεταφορά τεχνογνωσίας και τεχνολογίας, την ψηφιακή προσαρμοστικότητα, και την παραγωγικότητα στις χώρες υποδοχής, τονώνουν την εγχώρια καινοτομία, και βελτιώνουν τις δυνατότητες συμμετοχής σε παγκόσμιες αλυσίδες αξίας παράγοντας παράλληλα σημαντική προστιθέμενη αξία για την εγχώρια οικονομία και τις τοπικές κοινωνίες σε πολλά επίπεδα ταυτόχρονα.

Οι εταιρείες start-up αποτελούν σημαντικό γρανάζι του επιχειρείν και στον ελληνικό χώρο και θα πρέπει να διαμορφωθεί το κατάλληλο κλίμα ώστε να ευνοηθεί η ανάπτυξη και εδραίωσή τους. Για να γίνει αυτό πρωτίστως χρειάζεται να υπάρχει πρωτοβουλία από τους φορείς της επιχειρηματικότητας  που θα ευνοεί την διατήρηση και ανάπτυξη επενδυτικών πρωτοβουλιών και θα στηρίζουν την καινοτομία. Ιδιαίτερα αποδοτική θα ήταν και η κατάρτιση σεμιναρίων επιχειρηματικότητας για τους νέους επιστήμονες στους τομείς των τεχνολογικών επιστημών δεδομένου ότι μπορεί να αδυνατούν να υλοποιήσουν την ιδέα τους σε επιχειρηματική δραστηριότητα.

Η Ελλάδα διαθέτει εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό, αλλά δεν είναι επαρκές για τις εξελίξεις που έρχονται τα επόμενα χρόνια, υπογραμμίζοντας πως ο κλάδος της καινοτομίας μπορεί να αποτελεί το 10% του ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια, ενώ υπάρχουν οι προϋποθέσεις να έχουν ελληνικό χρώμα το 10% των ευρωπαϊκών «μονόκερων» που θα δημιουργηθούν στην Ευρώπη.

Σε αυτό θα συμβάλλει και η συνδιοργάνωση ημερίδων μεταξύ πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και εταιρειών που θέλουν να επενδύσουν πάνω σε τεχνολογία και καινοτομία ώστε να καλύπτεται τόσο το κενό γνώσης όσο και αυτό της χρηματοδότησης σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Στην Ελλάδα λειτουργούν περισσότερες από 130 start-ups και μπορούν να ιδρυθούν περισσότερες ώστε να απασχοληθεί περισσότερο ανθρώπινο δυναμικό, να μειωθεί το brain-drain και να συμβάλλουν στην μείωση της ανεργίας δημιουργώντας υψηλά καταρτισμένες θέσεις εργασίας.

Επενδύσεις από ξένα κεφάλαια στην delivery startup Ferto

Με το δεξί μπήκε το 2022 για τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην παραγγελία και παράδοση ειδών σούπερ μάρκετ (online grocery delivery startups), αγορά η οποία σημείωσε θεαματική αύξηση παγκοσμίως εν μέσω πανδημίας.

Την αρχή κάνει η νεοσύστατη εταιρεία Ferto, των Μιχάλη Σφικτού, Αλέξανδρου Θεοδωρίδη και Ekin Burak Ozturk, η οποία ολοκλήρωσε πρόσφατα γύρο χρηματοδότησης που κινήθηκε κοντά στις 400.000 ευρώ και στον οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες, συμμετείχε ως lead investor το αμερικανικό επενδυτικό κεφάλαιο, Plug and Play Ventures, καθώς και ιδιώτες επενδυτές, δηλαδή στελέχη και ιδρυτές εταιρειών τεχνολογίας. Η ελληνική last mile delivery εταιρεία ιδρύθηκε τον Ιανουάριο του 2021, αναπτύσσοντας μια πλατφόρμα μέσω της οποίας ο καταναλωτής παραγγέλνει προϊόντα από τα συνεργαζόμενα καταστήματα (μεσαίου μεγέθους τοπικά σούπερ μάρκετ, οπωροπωλεία, κρεοπωλεία, φαρμακεία, ανθοπωλεία κ.ά.) τα οποία φτάνουν στο σπίτι του από διανομείς της εταιρείας μέσα σε 20-30 λεπτά.

Η εταιρεία δραστηριοποιείται ήδη στα νότια προάστια με στόχο να επεκταθεί γεωγραφικά, καλύπτοντας όλο το κέντρο της Αθήνας. Παράλληλα, δρομολογεί νέο γύρο χρηματοδότησης της τάξεως των 2-4 εκατ. ευρώ,  που αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στον Ιούνιο με τη συμμετοχή της Plug and Play Ventures και άλλων venture capitals. Με αυτόν τον γύρο χρηματοδότησης, η Ferto σκοπεύει να επεκτείνει τις υπηρεσίες της στην Ελλάδα. Το Plug and Play Ventures με έδρα στην περιοχή της Σίλικον Βάλεϊ, πραγματοποίησε 162 επενδύσεις μέσα στο 2020 και έχει χρηματοδοτήσει επιτυχημένες εταιρείες τεχνολογίας, όπως Dropbox, PayPal, N26, Rappi κ.ά.

Σημειώνεται πως δεν είναι η πρώτη φορά που ξένα funds επενδύουν σε ελληνικές startups οι οποίες δραστηριοποιούνται στον κλάδο του online grocery delivery, αλλά και του quick commerce. Μέσα στο 2021, τις υπηρεσίες της στην ελληνική αγορά εγκαινίασε η pop market του Τάκη Μαλαβέτα. Η pop δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες της εφαρμογής της να παραγγέλνουν προϊόντα (από φρούτα και λαχανικά μέχρι κρασί, κρέας και είδη περιποίησης) τα οποία προετοιμάζονται σε ειδικούς αποθηκευτικούς χώρους (dark stores), παραλαμβάνονται από τους διανομείς της pop και αποστέλλονται στους χρήστες σε λιγότερο από 15 λεπτά. H εταιρεία υλοποιεί το εγχείρημά της, έχοντας αντλήσει κοντά στα 3,5 εκατ. δολ. από το Global Founders Capital και το 468 Capital.

Στον ίδιο κλάδο δραστηριοποιούνται και άλλες εταιρείες, όπως η υπηρεσία Wolt Market, η efood market αλλά και η InstaShop της Ιωάννας Αγγελιδάκη και του Γιάννη Τσιώρη.

πηγές: https://www.businessdaily.grhttps://www.kathimerini.grhttps://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9D%CE%B5%CE%BF%CF%86%CF%85%CE%AE%CF%82_%CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%87%CE%B5%CE%AF%CF%81%CE%B7%CF%83%CE%B7

Θράσος Μίαρης

Αντιπρόεδρος Φορολογουμένων Ελλάδας

Ειδικός Σύμβουλος ΕΕΑ